Küresel yarı iletken pazarının iki devi Intel (INTC) ve AMD (AMD), en büyük pazarlarından biri olan Çin’de ciddi bir CPU tedarik sıkıntısı ile karşı karşıya. Yapay zeka teknolojilerine olan ilginin donanım tarafında yarattığı baskı, geleneksel sunucu işlemcilerinin (Server CPU) teminini zorlaştırırken, maliyetleri de yukarı çekiyor.

Müşterilere yapılan son bildirimlere göre kriz, sadece bir lojistik gecikmesi değil, yapısal bir üretim darboğazına işaret ediyor. Özellikle yapay zeka şirketleri ve bulut sağlayıcıları için kritik olan bu bileşenlerdeki aksama, 2026 yılına kadar sürebilecek bir dengesizliğin habercisi olabilir.

Intel ve AMD’de Teslimat Süreleri ve Fiyatlandırma

Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Intel’in dördüncü ve beşinci nesil Xeon işlemcilerinde arz sorunu kritik seviyede. Şirket, Çinli müşterilerine teslimatların kısıtlı yapılacağını (rationing) ve bekleme sürelerinin 6 ayı bulabileceğini bildirdi. Bu durum, Intel’in toplam gelirinin %20’sinden fazlasını oluşturan Çin pazarında gelir akışını etkileyebilir.

AMD cephesinde ise durum benzer ancak süreler nispeten daha kısa. AMD müşterileri, siparişleri için 8 ila 10 hafta arasında değişen teslimat süreleriyle karşılaşıyor.

Bu darboğazın doğal sonucu olarak fiyatlarda yukarı yönlü bir hareket başladı. Tedarik kısıtlamaları, Intel’in sunucu ürünlerinin fiyatlarını Çin genelinde %10’dan fazla artırdı.

Tedarik Krizinin Karşılaştırmalı Analizi

Aşağıdaki tablo, iki dev şirketin Çin pazarındaki mevcut durumunu ve krizin nedenlerini özetlemektedir:

Krizin Arkasındaki Nedenler: Neden Şimdi?

CPU tedarik sıkıntısı tek bir nedene bağlı değil; birden fazla faktörün bir araya gelmesiyle oluşan kusursuz bir fırtına söz konusu.

1. Yapay Zeka (AI) Önceliği: Hem Intel hem de AMD’nin üretim ortakları (özellikle TSMC), kapasitelerinin büyük kısmını yüksek kar marjlı AI çiplerine ayırıyor. “Geleneksel işlem” (traditional compute) talebi artmasına rağmen, üretim bantlarında öncelik yapay zekada.
2. Bellek Çipi Etkisi: Sunucuların olmazsa olmazı bellek çiplerinde de fiyatlar artıyor. Çinli müşteriler, artan bellek fiyatlarından korunmak için CPU siparişlerini öne çekerek talebi yapay olarak şişirdi.
3. Üretim Zorlukları: Intel, kendi dökümhanelerinde üretim verimliliğini (yield) artırmakta zorlanırken; AMD, üretim ortağı TSMC’nin kapasite sınırlarına takılıyor.

UBS raporlarına göre, bu süreçte pazar payı dengeleri de değişiyor. Intel’in pazar hakimiyeti son 6 yılda %90’dan %60 seviyelerine gerilerken, AMD pazar payını %20’nin üzerine çıkarmayı başardı.

Intel yönetimi, stok seviyelerinin ilk çeyrekte en düşük noktada olacağını, ancak 2026 yılına kadar agresif bir toparlanma planladıklarını belirtiyor.